Fooi geven in Turkije – in het Turks bahşiş genoemd – hoort bij de cultuur en gastvrijheid. Toch kan het als reiziger lastig zijn om de ongeschreven regels te kennen. Moet je altijd iets geven? Hoeveel is normaal en wanneer kun je het beter laten? In dit artikel vind je alle antwoorden.
De Turkse fooicultuur: bahşiş
In Turkije is een fooi – of bahşiş (zeg: ‘bach-sjiesh’) – veel meer dan alleen een extraatje. Het is diep verweven met de cultuur en vormt voor velen een essentieel deel van het inkomen. Hoewel je nergens toe verplicht bent, wordt dit gebaar gezien als een belangrijk teken van waardering. Je zult merken dat jouw bedankje voor de goede service dan ook altijd met een warme glimlach wordt ontvangen.
Fooien in Turkije per situatie
Tijdens je reis in Turkije kom je in allerlei situaties waarin een fooi verwacht wordt – en soms juist niet. Om je te helpen de juiste keuzes te maken, hebben we een handig overzicht voor je samengesteld:
Restaurants en cafés
In restaurants is een fooi van 10–15% gebruikelijk. Dit geldt zowel voor eenvoudige eettentjes als voor luxere restaurants. Controleer wel altijd de rekening: soms staat er servis ücreti (servicekosten) vermeld, meestal rond de 10%. In dat geval is het niet nodig om fooi te geven, al mag dat natuurlijk wel.
Tips in restaurants en café’s
- Betaal je met pin of creditcard? Geef de fooi dan apart contant.
- Bij kleine eettentjes is 5–10% doorgaans meer dan genoeg.
- Koop je iets bij een snackbar of straatverkoper, dan wordt er geen fooi verwacht.
Hotels
In Turkse hotels is het heel gebruikelijk om fooi te geven. Daarmee laat je zien dat je het harde werk van het personeel echt waardeert. Denk bijvoorbeeld aan de huishouding die dagelijks zorgt voor een frisse en opgeruimde kamer. Een klein bedrag op het kussen wordt doorgaans gezien als een vriendelijk gebaar en wordt vaak beloond met iets extra’s, zoals zorgvuldig en mooi gevouwen handdoeken.
De huishouding
Laat zien dat je de dagelijkse schoonmaak waardeert door een kleine fooi te geven, bijvoorbeeld omgerekend €1 tot €2 per dag. Leg het geld op het kussen of op het nachtkastje. Je kunt er ook een kort briefje bij leggen met teşekkürler (“dankjewel”) erop. Dat maakt het gebaar extra persoonlijk.
Portiers en kofferdragers
Helpt een portier je met een taxi of wijst hij je de weg? Dan wordt een kleine fooi zeker gewaardeerd. Voor de kofferdragers (bellboys) is een bedrag van ongeveer € 1 per koffer gebruikelijk. Krijg je uitgebreide hulp of advies van de conciërge, dan is het passend om een iets groter bedrag te geven.
Roomservice
Laat je een maaltijd op je kamer bezorgen? Bij roomservice is het gangbaar om de bezorger te bedanken met 5 tot 10% fooi, of door het bedrag ruim naar boven af te ronden.
Taxi’s en vervoer
Ook bij taxi’s in Turkije is een fooi gebruikelijk, al werkt het hier net even anders.
De ritprijs afronden
Maak van het eindbedrag een mooi rond getal. Dat werkt het makkelijkst voor iedereen.
- Kost de rit bijvoorbeeld 180 lira? Geef dan 200 lira.
- Is het bedrag 340 lira? Rond het af naar 350 of 360.
- Voor langere ritten of privévervoer is een extraatje van 5-10% gebruikelijk.
Wel of geen fooi geven?
Een fooi is zeker op zijn plaats als de chauffeur je helpt met zware koffers of de files slim weet te omzeilen. Was de rit daarentegen onprettig, reed hij onnodig om of probeerde hij te veel te rekenen? Voel je dan vooral niet verplicht om iets extra’s te geven; fooi blijft een beloning voor goede service.
Kapper en schoonheidssalon
Een bezoek aan de kapper of barbier is in Turkije een ware belevenis. Verwacht meer dan alleen een knipbeurt: vaak word je in de watten gelegd met een hoofdmassage, Turkse thee of een traditionele scheerbeurt. Voor deze extra service en persoonlijke aandacht is een fooi van 10 tot 15% gebruikelijk. Het wordt enorm gewaardeerd als je dit bedrag contant geeft aan degene die je geholpen heeft.
Ook bij een schoonheidsbehandeling is het gebruikelijk om je waardering te tonen met een fooi. Reken hier eveneens op 10 tot 15% van het totaalbedrag. Ben je extra blij met het resultaat of de persoonlijke aandacht die je kreeg? Dan mag je dat percentage natuurlijk altijd iets naar boven afronden.
Hamam
Omdat een behandeling in de hamam (scrubben en masseren) zwaar fysiek werk is, wordt een fooi hier enorm gewaardeerd. Voor de tellak is 15 tot 20% van de prijs gebruikelijk. Vergeet ook de medewerker niet die zorgt voor je handdoeken en thee; een klein bedrag is daarvoor op zijn plaats.
Tip: In de luxere hamams geef je vaak net iets meer voor de uitgebreide service.
Spa en wellness
Heb je genoten van een massage, gezichtsbehandeling of pedicure? Dan is het gebruikelijk om de therapeut een fooi van ongeveer 10 tot 15 procent te geven. In de meer exclusieve spa’s, waar de service uitgebreider is, ligt een fooi van rond de 20 procent voor de hand. Vergeet ook de assistenten niet die je thee brengen of handdoeken aangeven; zij zijn vaak al blij met een klein extraatje.
Excursies en rondleidingen
Tijdens excursies en rondleidingen maken gidsen, chauffeurs en bootbemanningen vaak lange dagen om jouw reis zo aangenaam mogelijk te maken. Een fooi is dan een passende manier om hen te bedanken. Voor een gids kun je rekenen op €5 tot €10 per persoon per dag, en voor de chauffeur ongeveer de helft daarvan. Op boten gaat meestal een gezamenlijke fooienpot rond; een paar euro per persoon is dan genoeg. Heb je een privégids? Dan is 10 tot 15 procent van de totaalprijs gebruikelijk.
Waarom wordt een fooi altijd op prijs gesteld?
De medewerkers maken vaak lange dagen maken om jouw reis onvergetelijk te maken.
Wanneer is het niet gepast om fooi te geven in Turkije?
In het openbaar vervoer, zoals de bus, tram of dolmuş, en bij fastfoodketens betaal je simpelweg de vaste prijs. In winkels en op bazaars draait het daarentegen om het spel van afdingen; daar hoef je dus niets extra’s te geven. Let wel op bij overheidsinstanties: bied nooit geld aan politie, douane of andere ambtenaren, want dit wordt niet gezien als fooi maar juist als een poging tot omkoping.
Meer weten over Turkije?
Je bent nu helemaal op de hoogte van de bahşiş-cultuur. Wil je nog meer handige tips voor je vertrek? Lees dan ook ons blog over geld wisselen of bekijk hier alle accommodaties, activiteiten en excursies.
Fijne vakantie!
