Onderhandelen op een Turkse bazaar is een kunst op zich en onderdeel van de ervaring. Maar hoe pak je dat aan? Waar begin je, en hoe voorkom je dat het ongemakkelijk wordt of aanvoelt als een wedstrijd die je moet winnen? Het goede nieuws: pazarlık, zoals afdingen in het Turks heet, draait niet om keihard onderhandelen. Het gaat om spel, contact en timing. Zie het als een vriendelijk gesprek met een doel.
Wat is afdingen (oftewel pazarlık) eigenlijk?
Op een Turkse bazaar is afdingen gebruikelijk: de koper doet een bod, waarna de verkoper met een tegenbod komt en beide partijen stapsgewijs tot een prijsafspraak komen. Deze vorm van onderhandelen heet in het Turks pazarlık en maakt deel uit van de dagelijkse handelspraktijk op de markten en bazaars.
Ga goed voorbereid de bazaar op
- Kijk en vergelijk: Loop eerst een rondje om prijzen bij verschillende kramen te checken.
- Bepaal je grens: Stel vooraf vast wat je maximale budget is dat je uit wilt geven.
- Neem contant geld mee: Kies bij voorkeur voor kleine coupures, dat onderhandelt makkelijker.
Houd er rekening mee dat afdingen niet overal in Turkije gebruikelijk is. Op bazaars is het normaal bij producten zoals textiel, lederwaren, lampen, keramiek, tapijten en souvenirs, terwijl supermarkten, apotheken, eetkramen en winkels met de aanduiding sabit fiyat doorgaans vaste prijzen hanteren.
Hoeveel kun je afdingen?
Op toeristische hotspots, zoals de bazaars in Antalya zetten verkopers hun startprijs bewust hoog in. Een korting van 30 tot 50 procent is hier dan ook heel normaal. Dit is anders op markten waar vooral locals komen; daar zijn de marges krapper en is 10 tot 20 procent eraf vaak het maximaal haalbare.
Çay: meer dan een kopje thee
Nog vóór het onderhandelen echt begint, zet een verkoper je vaak een tulpvormig glaasje çay voor. Dat schept geen enkele koopverplichting, maar het breekt wél het ijs. Samen thee drinken maakt het contact direct informeler: wat eerst een zakelijke transactie lijkt, verandert in een persoonlijk gesprek. En juist die warmte en aandacht zorgen er vaak voor dat onderhandelen net wat soepeler verloopt.
Hoe krijg je een goede prijs zonder hard te onderhandelen?
Deze zes simpele trucs helpen je op weg.
1. Creëer speelruimte (Ankeren)
Wil je maximaal 400 lira betalen? Bied dan geen 400, maar begin bij 250 of 300. Je hebt die ruimte nodig om ’toe te geven’ tijdens het spel. Als je meteen je eindprijs noemt, kun je alleen nog maar omhoog.
2. De kracht van de stilte
Wij Nederlanders hebben de neiging om ongemakkelijke stiltes meteen op te vullen. Doe dat hier juist niet. Heb je een bod gedaan, neem dan even rust en wacht af. Die korte stilte verlegt het initiatief naar de verkoper, die vaak zelf met een tegenvoorstel komt om het gesprek weer verder te brengen.
3. De ‘stapel-korting’
Krijg je de prijs van dat ene item niet verder omlaag? Gooi het dan over een andere boeg met een simpele, open vraag: “Wat kunt u doen met de prijs als ik er ook een portemonnee bij neem?” Zo verleg je de focus van korting op één product naar een totaaldeal, waardoor de verkoper meer speelruimte heeft.
4. Cash is King (Peşin)
Creditcardbetalingen brengen voor winkeliers extra kosten met zich mee, zoals transactiekosten en belastingen. Door contant te betalen (in lira’s of euro’s) vergroot je vaak je onderhandelingsruimte.
5. Timing is alles
Op Turkse bazaars zijn er twee momenten waarop je extra kans maakt op een goede deal. Vroeg in de ochtend, bij de eerste verkoop van de dag (siftah), geven verkopers vaak makkelijker korting om met een goed gevoel en wat geluk te starten. Ook vlak voor sluitingstijd sta je sterker: de verkoper wil afronden, naar huis en neemt sneller genoegen met een lagere prijs om de dagomzet nog even op te krikken.
6. De nobele kunst van het weglopen
Komen jullie er niet uit, bedank de verkoper dan vriendelijk voor zijn tijd en loop rustig weg. Vaak volgt er nog een laatste tegenbod, een teken dat er nog onderhandelingsruimte was. Blijft het echter stil, dan zat je bod waarschijnlijk al dicht bij de echte prijs en was verder zakken simpelweg niet mogelijk.
Do’s & Don’ts op de bazaar
Do’s
- Blijf vriendelijk, maak een grapje en toon interesse.
- Stel vragen over de herkomst en het materiaal van een product.
- Test wat je wilt kopen: pas kleding, check ritsen, naden, glazuur en afwerking.
- Vraag bij breekbare of grote aankopen altijd naar mogelijkheden voor verpakken of verzenden.
Don’ts
- Lach nooit om de prijs en wees niet denigrerend; dat wordt als respectloos ervaren.
- Word niet boos en ga niet pushen; daarmee verpest je de sfeer.
- Niet afdingen zonder koopintentie. Zeg dan gewoon dat je alleen even rondkijkt.
Handige Turkse zinnetjes (met uitspraak)
Turkse verkopers vinden het vaak leuk als je een paar woordjes Turks probeert, al is het maar “hallo” en “dank je wel”. Dat breekt meteen het ijs en zorgt vaak voor een glimlach en een vriendelijkere prijs.
| Nederlands | Turks | Uitspraak |
|---|---|---|
| Hallo | Merhaba | mer-ha-ba |
| Ik kijk alleen | Sadece bakıyorum | sa-de-dje ba-ku-jo-rom |
| Hoeveel kost het? | Ne kadar? | ne ka-dar |
| Kunt u korting geven? | İndirim yapar mısınız? | in-di-rim ja-par mı-sı-nız |
| Uw laatste prijs? | Son fiyatınız nedir? | son fja-ta-nuz ne-dir |
| Dat is te duur | Çok pahalı | tjok pa-ha-lı |
| Contant korting? | Peşin ödersem indirim olur mu? | pe-sjin ö-der-sem |
| Bij meerdere stuks? | Toplu alırsam indirim yapar mısınız? | top-loe a-lır-sam |
| Dank u wel | Teşekkür ederim | te-sjek-kür e-de-rim |
| Nee, bedankt | Gerek yok, teşekkürler | ge-rek jok, te-sjek-kür-ler |
Voorbeeld: afdingen met de rekenmachine-methode
Met een paar woorden en de rekenmachine op je telefoon kom je al een heel eind.
Jij: “Merhaba!” (Wijs naar het item dat je leuk vindt.)
Verkoper: (pakt zijn rekenmachine en typt: 600)
Jij: “Hımm… pahalı.” (Pak de rekenmachine, lach vriendelijk en typ: 300)
Verkoper: (Schudt zijn hoofd, lacht en typt: 500)
Jij: “Yok, yok. Peşin.” (Typ: 380)
Verkoper: “450. Son.”
Jij: “400?” (Steek je hand uit.) “Tamam?”
Verkoper: (Schudt je hand.) “Tamam!”
Jij: “Teşekkürler!”
Je hoeft dus geen vloeiend Turks te spreken om goed te kunnen afdingen!
Wat afdingen op een Turkse bazaar je nog meer oplevert
Heb je uiteindelijk iets meer betaald dan de absolute bodemprijs, maar wel gezellig thee gedronken en gelachen met de verkoper? Dan ben je alsnog een winnaar. Je neemt immers niet alleen een mooie lamp of tas mee naar huis, maar ook een herinnering die minstens zo waardevol is als je aankoop.
